Matariki me te Herenga Waka: kia hoki anō tātou ki te tēpu kotahi

Whanau hands share tea and kai at a warm table before dawn

I te wā o Matariki, ka pōuri wawe te rangi, ka mātao te hau, ā, ka rongo te tinana i te hiahia kia hoki ki te kāinga. Kāore tēnei wā e kōrero ana mō ngā whetū anake. He wā hoki mō te mahara, mō te kai, mō te noho tahi, mō te pātai māmā: ko wai kei te tēpu, ko wai kei tawhiti, ā, ko wai me karanga anō?

He maha ngā whānau o Aotearoa e noho marara ana. Kei tētahi te mahi i tētahi tāone, kei tētahi te ako, kei tētahi te tiaki tamariki, kei tētahi atu te manaaki kaumātua. I ētahi wā ka roa te wā kāore e noho tahi ana. Ka tere ngā karere waea, engari kāore e rite ki te rongo i te reo, ki te kite i ngā ringa e ringi ana i te tī, ki te noho puku me te mōhio kei reira tonu te aroha.

Te tikanga o te hoki

Ehara te hoki ki te kāinga i te mea tinana anake. I ētahi wā, kāore e taea te haere: he utu nui te haerenga, he mahi, he tamariki, he mate, he tawhiti rawa. Engari ka taea tonu te hoki mā te whakaaro, mā te waea roa, mā te tunu i tētahi kai i mōhiotia e te whānau, mā te tuku whakaahua tawhito, mā te kōrero ki ngā tamariki mō ngā tūpuna, ngā wāhi, ngā tikanga o te aroha.

I raro i a Matariki, ka pai te pātai ki a tātou anō: he aha ngā mea e hiahia ana kia kawea ki te tau hou? He aha ngā taumaha me tuku kia māmā ake? Ko wai kua roa e tatari ana ki tētahi kupu āwhina, ki tētahi mihi, ki tētahi whakapā?

He mahi iti mō te whānau

  • Whakaritea he kai kotahi.Kāore e tika kia nui, kia utu nui rānei. Ko te mea nui, kia noho tahi, kia kai tahi, kia kōrero tahi.
  • Karangatia tētahi kei tawhiti.Ehara i te mea me roa te kōrero. I ētahi wā, ko te rongo noa i te reo ka whakamahana i te ngākau.
  • Whakarongo ki ngā kaumātua.Me tuku wā kia puta ngā kōrero tawhito, ahakoa kua rongo kē koe i ētahi. He taonga te tukurua.
  • Homai he wā ki ngā tamariki.Pātaihia rātou mō ā rātou hiahia mō te tau hou. Ka ako hoki tātou i a rātou.
  • Maharatia te hunga kua wehe.Ka taea te whakakā kānara, te titiro whakaahua, te kōrero i tētahi maumahara pai.

Kaua e waiho te manaaki hei mahi nui rawa

I ētahi wā ka whakaaro tātou me tino pai rawa ngā mea katoa: te kai, te whare, te kupu, te hui. Ka nui rawa taua taumaha, ka kore te hui e tupu. He pai ake te iti e pono ana, i te nui e kore e taea. He hupa māmā, he parāoa, he kapu tī, he waea tekau meneti – ka ranea ēnei hei tīmata anō i te here.

Ko te manaaki ehara i te whakaaturanga. He āhua noho. Ka kitea i te tangata e waiho ana i tōna waea ki raro kia whakarongo. Ka kitea i te tamaiti e āwhina ana ki te whakapai tēpu. Ka kitea i te hoa e kī ana, “Māku koe e tiki.” Ka kitea i te mokemoke e whakaaetia ana kia kōrerotia.

He tau hou, he ngākau hou

Ka kīia a Matariki he wā mō te mahara, te whakanui me te titiro whakamua. E toru ēnei mahi e hāngai ana ki te oranga o te whānau. Ka maumahara tātou ki te hunga kua ngaro. Ka whakanui tātou i te hunga kei konei tonu. Ka titiro whakamua tātou me te pātai: me pēhea te tiaki pai ake i a tātou?

Kāore e tika kia nui ngā kupu. I ētahi wā, ko te noho tahi tonu te kōrero. Ko te kapu tī i te ata makariri. Ko te ringa ki runga i te tēpu. Ko te ata whakarongo. Ko te tuku wā kia tangi, kia kata, kia moe hoki te tamaiti i runga i te sofa i muri i te kai.

Mēnā he mea kotahi hei kawe ki tēnei Matariki, tērā pea ko tēnei: kaua te aroha e waiho mō te wā tino pai. Karangatia ināianei. Tunua ināianei. Tukua te kupu ināianei. Ka hoki te ngākau ki te tēpu kotahi, ahakoa kei hea ngā tinana.

Source note: This reflection was informed by public information from Matariki official information, Te Ara on Matariki and Te Papa resources on Matariki.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *