Whakarongo ki te ngahere: mā ngā reo o ngā manu ka ako te whānau ki te noho puku

Whakarongo ki te ngahere: mā ngā reo o ngā manu ka ako te whānau ki te noho puku

I mua i te kitenga atu i tētahi manu, ka rangona pea tōna reo. Ka waiata te tūī i runga ake i ngā rākau, ka rere pātata mai te pīwakawaka, ka tangi te riroriro i te wāhi kāore anō kia kitea. Mā te whakarongo ka ako te whānau ki te whakaroa i te haere, ki te mātakitaki, ki te whakaingoa hoki i ngā mea ora.

Ehara tēnei mahi i te whakataetae kia maha rawa ngā momo manu ka kitea. Ko te whāinga, kia noho tahi te whānau ki te taiao, kia whakamahia te reo Māori i roto i tētahi horopaki tūturu, ā, kia mōhio hoki ki ngā tikanga haumaru me te tiaki.

Kōwhiria te wā tika

He kaha ake ngā reo manu i te ata hāpara, i mua i te nui o te hau me te ngangau o te tāone. Tirohia te huarere, whiriwhiria he ara e hāngai ana ki ngā waewae o te whānau, ā, whakamōhiotia tētahi atu ki tō koutou mahere.

Whakarongo i mua i te rapu

Katia ngā karu mō tētahi meneti. Kei mua te oro, kei muri rānei? He tangi kotahi, he raupapa rānei? Mā ēnei pātai ka ako ngā tamariki ki ngā kupu pērā i te kaha, te māmā, te tata me te tawhiti.

Whakamahia ngā ingoa tika

Tuhia te ingoa Māori i te tuatahi mēnā e mōhiotia whānuitia ana: tūī, pīwakawaka, kererū, ruru. Ki te kore e tino mōhio, kaua e matapae noa; hopukina te āhua o te tangi, ka rapu kōrero ā muri ake.

Kaua e whakapōrearea

Me noho ki te ara, kaua e whai i te manu ki roto i te ngahere, kaua hoki e whakatata ki te kōhanga. Me āta whakamahi ngā oro hopu hei kukume manu, nō te mea ka whakapau kaha te manu ki te whakautu.

Hangaia he rātaka oro

Tuhia te rā, te wā, te huarere, te wāhi me ngā oro i rangona. Ka taea e te tamaiti te tuhi kupu, te tā pikitia, te hanga rānei i tētahi rerenga kōrero: “I rongo au i te tūī i te taha o te awa.”

Whakarongo ki ngā panonitanga

Hoki anō ki taua wāhi i tētahi atu marama. Kua rerekē ngā manu, ngā putiputi, te wai, te roa rānei o te awatea? Mā te hoki auau ka mārama te whānau he pūnaha ora te ngahere, ehara i te papamuri matomato noa iho.

Whakahokia te mātauranga ki te kāinga

Ka kōrero anō mō ngā manu i te wā kai, ka kimi i ngā ingoa tika, ka whakatō rākau taketake rānei hei kai mā ngā manu. Me tirotiro hoki i ngā ngeru me ngā kīrearea i te kāinga.

Ko te hua nui

Mā te noho puku ka rangona ngā mea kāore e rangona i te tere. Ka tipu te puna kupu, te manawanui me te hononga ki te whenua. Ā, ka mōhio te tamaiti: ehara te ngahere i te wāhi wahangū; he nui kē ngā kōrero, me ako noa tātou ki te whakarongo.

Sources and further reading

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *