He whenu, he kōrero: mā te raranga ka hono te ringa, te whenua me te whakapapa

He whenu, he kōrero: mā te raranga ka hono te ringa, te whenua me te whakapapa

Ka kitea te kete kua oti, engari kāore e kitea tonutia ngā hāora o te whakarite, te tapahi, te whiriwhiri whenu, te whakamakuku me te ako. Kei roto i te raranga te manawanui. Ka ako te ringa ki te tō, ki te tuku, ki te pupuri i te taurite.

He mahi tawhito te raranga i haria mai e ngā tūpuna o Te Moana-nui-a-Kiwa. I Aotearoa, ka noho te harakeke, te kiekie me te pīngao hei rauemi matua. I tipu mai ngā mahi hei hanga kete, whāriki, taura me ngā taonga rangatira. Nō reira, ehara te raranga i te whakapaipai noa; he mātauranga mō te oranga.

Tīmata ki te pā harakeke

I mua i te tiki rau, me mōhio ko wai te kaitiaki o te pā, he aha ngā tikanga o taua wāhi, ā, ko ēhea rau e tika ana kia tapahia. Me tiaki te rito me ngā rau e pātata ana, kia ora tonu te whānau o te harakeke.

Kaua e tango noa i te rau i te whenua tūmatanui, i te whenua rānei kāore anō kia whakaaetia. Ko te tono whakaaetanga he wāhanga tonu o te mahi.

He rerekē te raranga me te whatu

E ai ki Te Papa, ko te raranga he mahi whakawhiti hauroki i ngā whenu mā ngā matimati, kāore he mīhini raranga. Ka whakamahia mō ngā kete me ngā whāriki. Ko te whatu he tikanga kē e kitea nuitia ana i ngā kākahu.

He mea nui ngā kupu tika, nā te mea kei roto i ia kupu te tikanga me te hītori o te mahi.

Me ako i te taha o te tangata

Ka āwhina ngā pukapuka me ngā ataata, engari he nui ngā mea ka rangona anake i te taha o te kaiwhatu: te kaha o te tō, te mākū o te whenu, te āhua o te tapa, me te wā tika ki te whakatika hapa.

Rapua he akomanga ā-rohe, he rōpū raranga, he kaiako rānei e ū ana ki ngā tikanga o te mana whenua.

Kāore te hapa e moumou i te ako

I te tīmatanga ka kōpikopiko pea te tapa, ka rerekē te whānui, ka whati rānei tētahi whenu. Kaua e tere ki te huna. Mā te hoki whakamuri ka mārama te ringa ki te take.

Ko te manawanui te pūkenga tuatahi. Ehara te tere i te tohu o te mana o te mahi.

Ka kawe te taonga i te kōrero

Ka taea e te kete te kawe kai, pukapuka, taonga hoki. Ka taea hoki te kawe ingoa, mahara me ngā akoranga a te kaihanga. Me tuhi ko wai i raranga, nō hea ngā rau, ā, mō wai te taonga.

Mēnā ka hoatu ki te mokopuna, kōrerotia te tukanga, kaua ko te taonga kua oti anake.

He aho ki waenga i ngā reanga

I ora tonu ngā mahi raranga nā ngā kaiwhatu i pupuri, i whakaako, i whakahou hoki i te mātauranga. I ēnei rā ka whakamahia ngā tikanga tawhito ki ngā āhua hou, engari me mau tonu te whakaute ki te whakapapa o te mahi.

Ka noho tahi te kuia me te mokopuna, te kaiako me te ākonga, ka rere te kōrero i waenga i ngā ringa. Koia te taonga nui: ehara i te kete anake, engari ko te hononga i rarangatia i te wā e hanga ana.

Sources and further reading