He pukapuka mā te mokopuna: tuhia ngā kōrero i mua i te ngaronga

He pukapuka mā te mokopuna: tuhia ngā kōrero i mua i te ngaronga

Kei roto i ia whānau ngā kōrero kāore anō kia tuhia: te ingoa karanga o tētahi kuia, te take i neke ai te whānau ki tētahi tāone, te waiata i rangona i te kīhini, te mahi tuatahi a Koro, me ngā kupu i whakamahia e ngā mātua. Ki te kore e pātai, ka memeha haere aua kōrero.

Ehara i te mea me tuhi tonu he pukapuka nui. Ka tīmata pea ki tētahi whārangi mā te mokopuna: ko wai tātou, nō hea tātou, he aha ngā mea e hiahia ana kia maumaharatia.

Tīmata ki te ingoa

Tuhia ngā ingoa katoa e mōhiotia ana, tae atu ki ngā ingoa kāinga me ngā ingoa karanga. Pātai atu mō te whakahua tika me te take i whiriwhiria ai te ingoa.

Kaua e whakapae mēnā kāore koe e mōhio. Waiho he wāhi mō te pātai.

Whakarongo i mua i te tuhi

Me tuku wā ki te kaumātua kia kōrero i tōna ake huarahi. Kaua e tere ki te whakatika i te raupapa. I ētahi wā ka hoki whakamuri te mahara, ka puta mai he kōrero hou.

Ki te hopu reo, me tono whakaaetanga, ā, me whakamārama ko wai ka rongo.

Kaua e kohi i ngā rā anake

He mea nui ngā rā whānau me ngā wāhi, engari ka ora te kōrero i ngā taipitopito: te haunga o te kai, te tangi o te ua, te mahi a ngā ringa, te kupu i whakakata ai te katoa.

Ko ēnei mea iti ka āwhina i te mokopuna kia kite i te tangata, kaua ko te rārangi ingoa anake.

Tiakina ngā kōrero tapu

Ehara ngā kōrero katoa mō te katoa. Me tohu ko ēhea kōrero mā te whānau whānui, ko ēhea mā tētahi hunga iti, ko ēhea me tatari.

Ko te mana o te tangata nāna te kōrero te mea matua.

Hangaia he kape

Puritia he kape ā-pepa me tētahi kape matihiko. Tuhia ngā ingoa ki muri o ngā whakaahua, kaua e waiho kia noho kanohi kore.

Me whakahou te kōnae me te whakaatu ki ētahi atu o te whānau kei hea e puritia ana.

He taonga e tipu tonu ana

Ka taea e ia whakatupuranga te tāpiri kōrero, whakaahua, kupu hou hoki. Kāore te pukapuka e mutu i te wā kotahi.

Mā te tuhi i tēnei rā, ka whai reo te mokopuna āpōpō ki te pātai, ki te maumahara, ki te kī hoki: koinei tō mātou whānau.

Sources and further reading

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *